Sunday, May 2, 2010 at 3:58pm
Thôi thì để dành mãi định viết theo thứ tự nhưng đang có tí cảm hứng viết về cái chủ đề này nên viết vậy.
1.
Người ta vẫn bảo: con trai, con gái lớn đến tuổi thì dựng vợ, gả chồng. Ừ thì quy luật cuộc sống.
Nhưng thật ra, đó có còn phải là quy luật cuộc sống không hay trở thành một sự 'bắt buộc' khi "đến tuổi".
Đàn ông, dù gì vẫn được phân biệt và may mắn hơn khi mà vẫn có những chuyện các ông già 60-70t vẫn có thể lấy vợ trẻ và sinh con khôn.
Ai chẳng bảo làm con gái là thiệt thòi, khi nói tới hôn nhân mới thấy quả là thiệt thòi - người phụ nữ nếu để chuyện lấy chồng, sinh con quá muộn tức là khoảng sau 35t, vừa nguy hiểm tới sức khỏe, vừa khó hơn trong khả năng mang thai, vừa ít đi những chọn lựa.
Tây hay Ta cũng vậy cả.
Nếu những người phụ nữ Á Đông ở các nước còn suy nghĩ xưa cổ thì phải có chồng mới có con - nếu không sẽ dẫn tới đàm tiếu xã hội, gia đình nếu không thể thông cảm thì sẽ ruồng rẫy, từ bỏ. Thực sự rất đáng buồn.
Phụ nữ Tây Âu cũng chẳng may mắn hơn là bao nhiêu khi họ không thể tìm được một người chia sẻ cuộc sống lâu dài, họ vẫn sẽ bị cái 'hồi chuông tuổi tác' rung liên hồi. Và không phải ít người khi thành đạt, có tiền có của sẽ bỏ tiền để thụ thai nhân tạo qua 'ngân hàng tinh trùng' nào đó - chẳng cần biết ông bố của đứa con là ai, miễn là có một đứa trẻ để bồng bế, chăm sóc... bởi tuổi tác chẳng đợi ai.
2.
Tôi từng quan niệm sẽ không công bằng khi sinh ra một đứa trẻ mà chúng không có đầy đủ cả cha lẫn mẹ. Dẫu rằng, nếu nói rằng tôi thiếu thốn yêu thương thì không phải nhưng tôi hiểu cái cảm giác thiếu bóng dáng một người cha là thế nào khi mà bố tôi ở xa gần hết thời gian tôi trưởng thành... mấy mẹ con nếu gặp chuyện gì cần tới một bàn tay đàn ông trong nhà, mẹ sẽ phải nhờ những người khác và đôi khi không thể nào nhờ mãi được. Cũng không phải kém may mắn khi mà từ đó, tôi chẳng còn thói quen nhờ vả người khác bất cứ việc gì, từ những việc nhỏ nhặt nhất cho tới những việc khó khăn hơn.
Nhưng rồi đến một giai đoạn khác trong thời gian trưởng thành, tôi đã đặt câu hỏi: liệu hôn nhân - cưới xin có phải là một điều cần thiết.
Hiện thực xã hội VN nói riêng cho thấy, ngày ngày càng có nhiều các bà mẹ trẻ tự nuôi con.
3.
Lại quay lại vấn đề đầu tiên đặt ra: 'đến tuổi thì phải xây dựng gia đình'.
Điều vừa đáng quý vừa đáng buồn trong xã hội VN nói chung là cái quan niệm: phải cưới xin, lễ lạt đầy đủ mới được phép tạo dựng một gia đình.
Người ta hay nhìn ra nước ngoài và bảo: ôi Tây phương đấy, có cần lấy nhau đâu, dọn vào sống - ở chán thì dọn ra, chẳng ràng buộc, chẳng thật sự có tình nghĩa gì với nhau.
Tiếc rằng, đấy lại không phải hoàn toàn sự thật.
Những người tôi gặp trong những năm đi làm của mình - chẳng hề quen biết thân thiết - nhưng điều họ dạy cho tôi hiểu:
- Họ quan niệm 'hẹn hò, tìm hiểu' cũng như những quan hệ đi kèm trong đó là những nhu cầu tình cảm lẫn thể xác tất yếu của 'người' (human needs).
- Những mối quan hệ ngắn hạn có thể trở thành dài hạn khi qua các giai đoạn tìm hiểu, họ vẫn cảm thấy muốn ở cạnh nhau, chia sẻ nhiều hơn những cuộc gặp gỡ vài lần một tuần - chia sẻ gia đình hai bên, chia sẻ những nỗi lo cũng như niềm vui,... và có thể sẽ tiến tới hôn nhân.
- Nhưng ngay cả khi chia sẻ cuộc sống với nhau, việc cầu hôn hay dọn vào ở chung cũng là một bước nhảy đưa mối quan hệ lên một mức độ cao hơn: xác định sẽ tạo dựng một gia đình riêng. Vì thế nếu bạn có vô tình nghe một người bạn phương Tây nào đó nói: tôi đang cân nhắc việc dọn vào ở chung với người yêu của mình nghĩa là cũng ngang bằng với việc họ đang suy nghĩ sẽ 'lấy' người kia trong 'từ điển hiểu biết' của người Việt nói riêng.
Và tại sao phương Tây có nhiều đôi không cưới mà vẫn dọn vào ở chung, sinh con, nuôi con cái ( xin phép không bàn tới những đổ vỡ của việc sống chung - đây là một chủ đề khác mất rồi :D )
Có rất nhiều người nói rằng, họ không thể lo đủ tiền để làm một đám cưới. Đó cũng là một gánh nặng không ít gia đình ở VN phải gánh khi lo cưới cho con cái.
Điều đáng nói là căn nguyên trong văn hóa của 2 nửa thế giới.
Ở phương Tây, khi con cái đủ tuổi thi hành luật cũng có nghĩa là họ phải hầu hết tự lo cuộc sống của chính mình nếu hoàn cảnh kinh tế của gia đình không thể lo cho họ học cao hơn. Cũng có nghĩa là một lễ cưới hoàn toàn là do họ tự lo, tự trang trải. May mắn hơn cũng chỉ nằm trong những người sinh ra ở các gia đình khá giả hoặc giàu có - cha mẹ họ có thể cũng y hệt văn hóa ở VN, sẽ lo hết các khoản cưới xin, quà tặng cho vợ chồng trẻ mới cưới cũng như danh sách khách mời...
Và còn gánh nặng hơn cho những người muốn cưới là bởi quà cưới trong quan niệm phương Tây được lập thành danh sách - thường là những món đồ cần thiết cho một cuộc sống gia đình trẻ chứ không phải quy hết sang giá trị đồng tiền. Vì thế họ có tổ chức đám cưới cũng sẽ chẳng trông đợi được gì ở những người khách mời.
Ở VN (nói riêng), con cái vẫn đa phần ỷ lại bố mẹ - ngược lại, các ông bố bà mẹ cũng có quá nhiều sĩ diện nên phải cố mà tổ chức cho con mình một ngày 'đình đám', còn mát mặt với họ hàng gần xa, bà con khối phố :D.
Có không ít người nói về hủ tục trong cưới xin của người Việt, nào là xem tuổi, nào là chọn ngày đẹp, nào là phải mời những ai - bao nhiêu mâm cỗ,... Nhưng điều họ quên mất tại sao họ không có tiếng nói trong việc tổ chức, không phải vì bố mẹ gia đình họ bắt buộc họ phải theo những 'luật lệ' đó mà vì họ chẳng độc lập tự làm một đám cưới được - tất nhiên tiếng nói của họ không phải là chính trong cái ngày lễ đó nữa rồi.
Quan niệm cá nhân, dù có tự làm, tôi vẫn muốn làm đúng theo những truyền thống văn hóa đã tồn tại lâu đời ấy của người Việt. Không ít người ca ngợi Nhật vì họ giữ được bản sắc riêng. Nhưng xin hỏi ngược lại, họ có hiểu hết nguồn gốc của những hành lễ, cư xử trong văn hóa Việt, ít nhất là trong những ngày lễ quan trọng như cúng giỗ, lễ Tết, ăn hỏi - đón dâu hay nhỏ hơn nữa là tại sao ăn hỏi lại có trầu cau, bánh phu thê, ăn hỏi sao lại có các mâm quả nhà trai mang sang nhà gái... ??? Và khi không thấy hết được những cái đẹp bị che lấp bởi những suy nghĩ họ coi là 'hủ tục' thì quả là nền văn hóa của bất cứ quốc gia nào khác cũng đều đẹp và đáng ca ngợi hơn trong suy nghĩ của họ rồi :)
Và lại nói tới vấn đề tiền mừng, đợt trước mấy người bạn tôi cưới, tôi có phải hỏi một người bạn là tiền mừng bây giờ ở mức độ nào - bởi khi mà đời sống con người cao lên thì cái khoản tiền mừng đó cũng tăng theo thu nhập. Quý bạn thì vẫn chẳng ngại gì gửi một khoản tiền mừng. Nhưng như đã có nói về quà cưới của phương Tây thì người Việt khi tổ chức đám cưới, mời ai, cỗ bàn thế nào - ít nhiều phụ thuộc không ít ở khoản tiền mừng cuối ngày đấy. Từng có cả những bộ phim hài ngắn nói về chuyện cưới xin, việc không mời những người không mừng nhiều, việc những người vì ngoại giao mà mừng cao - hy vọng có thể nhờ vả về sau, việc nhiều gia đình mong con cái cưới xin sớm khi bố mẹ còn đang có chỗ đứng trong xã hội chứ về hưu rồi - ai tới dự...
Cái quan niệm, làm một đám cưới cho 'hoành tráng' và nếu bố mẹ lo được, thì khoản tiền mừng kia coi như đôi vợ chồng trẻ được hưởng - xét ra thì, chỉ cho thấy ít nhiều sự ỷ lại trong suy nghĩ của không ít người. Và nếu bố mẹ không thể giúp thì khoản tiền mừng đó cũng chỉ đủ trang trải chi phí của đám cưới của chính họ - nhiều đôi lại bắt đầu cuộc sống gia đình của mình vất vả gây dựng gom góp từng ngày...
Năm vừa rồi, bạn bè tôi cưới không ít - hoặc bạn bè của bạn bè... những đám cưới diễn ra dường như quanh năm, chẳng theo mùa cưới, chỉ cần tới tuổi - ngày đẹp. Có không ít lần tôi nói đùa, năm sau lại tha hồ đi ăn đầy tháng - như một quy luật cuộc sống không cần phải nghĩ nhiều cũng biết.
Rồi nhiều cô gái còn độc thân cũng bắt đầu nóng ruột bởi chưa có anh chàng nào trong tầm 'với' :)) - vì gia đình giục giã, họ hàng hỏi han ngày lại ngày trong các cuộc gặp gỡ, bạn bè xung quanh thì rục rịch chọn ngày hoặc bận yêu đương... Tất nhiên, các anh chàng tới tuổi thì cũng gặp những điều y hệt, chỉ là phần nào họ có quyền từ tốn hơn (chỉ một chút thôi).
Tất cả những điều nói trên làm tôi tự hỏi: Thật ra liệu bao nhiêu người cưới vì họ cảm thấy muốn chia sẻ cuộc sống với một người nữa dài lâu và muốn yên ổn với một gia đình ? Hay phần lớn đều vì 'tới tuổi', đều vì 'yêu lâu quá - không lấy thì làm gì', vì 'sớm muộn cũng phải lấy ai đấy'... ?
Không phải muốn cố tỏ ra 'hiện đại' nhưng tôi vẫn luôn nghĩ (từ xưa) và có thể phần nào chắc chắn để mà nói rằng: thà hai người vừa có đủ yêu thương để muốn ở bên nhau lâu dài, vừa biết những 'phát sinh' đi kèm trong cuộc sống gia đình cũng như nuôi dạy con cái - thì dẫu có sống chung, chẳng có tờ giấy nào trói buộc, chẳng chi ra hàng trăm hàng ngàn tiền lễ lạt 'hoành tráng' - đó mới thực sự là hôn nhân.
Bởi khi xã hội càng tiến bộ, cuộc sống càng nâng cao - không ít những cuộc hôn nhân bắt đầu với lý do sai lệch (đã nêu trên) đều đổ vỡ - nếu chồng/vợ không ngoại tình thì cũng thấy chán nản nhau để rồi dẫn tới li dị. Và li dị thật ra là gì: là một tờ giấy khác cả hai cùng ký. Và lần này thì chẳng có cỗ bàn hay ai chứng kiến cho họ cả :)
Tôi không phản đối những lễ nghĩa trong đám cưới ở VN nhưng giá mà cưới xin là vì bạn muốn chứ không phải vì những áp lực khác từ gia đình cũng như quan niệm xã hội :)
No comments:
Post a Comment